فیلم انتخاباتی مهدی کروبی شب گذشته در حالی از صدا و سیما پخش شد که نه تنها حرفی از یاران پیشین او در حزب اعتماد ملی به میان نیامد، بلکه کسانی محور فیلم قرار گرفتند که تا پیش از این حتی نسبت نزدیک و مشخصی با کروبی نداشتند. این مسئله البته اعتراض همراهان قدیم شیخ اصلاحات را هم برانگیخته است.

در ابتدای این فیلم تبلیغاتی، مهدی کروبی پیرمردی 71 ساله معرفی شده بود که البته در کار خود مصم است. اگر چه کارگردان فیلم می کوشید تا این سن بالا را به تجربه و کارآزموده بودن کروبی ارتباط دهد، اما ناخودآگاه طرح سن بالای کروبی در کنار نوع گویش بریده بریده او تأثیری نامطلوب بر مخاطب باقی می گذاشت. در واقع فیلم علی‌رغم همه تلاش ها نتوانست این نقطه ضعف کروبی را پوشش دهد یا به نقطه ای مثبت تبدیل کند.

در این فیلم تبلیغاتی که توسط بهروز افخمی ساخته شده بود، کرباسچی که به سبب تخلفاتش در دوره شهرداری تهران محکوم و زندانی شد، نقش ویژه ای را ایفا می کرد. به گونه‌ای که حتی بارها در میان سخنان کروبی می دوید و اجازه سخن گفتن به او نمی داد. میدان‌داری کرباسچی و سخن گفتن های او به گونه ای بود که مخاطب جای کاندیدا و مصاحبه‌کننده‌ای را که کروبی او را به عنوان معاون اولش معرفی کرده، در فیلم اشتباه می‌گرفت.

این در حالی است که گفته می شود رویکرد کرباسچی به سمت کروبی اصولاً به خاطر اعاده حیثیت از خود بوده است. چرا که تا پیش از این کرباسچی هر چه بود، قطعاً به عنوان یک چهره سرشناس و محبوب بین مردم شناخته نمی شد. کرباسچی کسی نبود که بتوان با طرح نام و چاپ تصویر او آرای مردم را متوجه کاندیدای خاصی کرد. با این همه و با وجود ذهنیت منفی مردم از پرونده دوران شهرداری کرباسچی، او به عنوان جدی‌ترین حامی شیخ اصلاحات در برنامه تلویزیونی ظاهر شد. تبلیغات کروبی هم تصاویر کرباسچی را به همراه داشت و روزنامه اعتماد ملی هم نقش ویژه ای را برای او در نظر گرفت. کروبی گمان می کرد با حضور کرباسچی، بخشی از بدنه کارگزاران را متوجه خود کرده است و این گونه بود که فضای تطهیر کرباسچی و برخی تندروهای اصلاحات تحت لوای اعتماد ملی فراهم شد.

سخنان کرباسچی در فیلم تبلیغاتی اتفاقاً با همان ماجرای شهرداری تهران شروع می شود. کروبی در این فیلم تبلیغاتی به جای آنکه از خود چهره ای معتدل و منطقی به نمایش بگذارد، چهره ای تندرو و ساختارشکن بر جای گذاشت. این در حالی است که آرای مردم به مصطفی معین در دور قبل، به تنهایی بیان کننده شکست کسانی بود که با شعارهای تند و ساختارشکن چشم به آرای قشری محدود می دوزند.

در این فیلم تبلیغاتی هیچ گونه هیجان و شوری وجود نداشت. جز در مواردی معدود از موسیقی برای زمینه فیلم استفاده نشده بود. سخنان کروبی حداقل زمان ممکن فیلم را به خود اختصاص می داد. گریه تصنعی کرباسچی و چشمان سرخ او ناخودآگاه نوعی تظاهر و عوام فریبی را به مخاطب القا می کرد. کرباسچی در این فیلم بدون مقدمه با چشمانی سرخ ظاهر شد و در میان برنامه با بغض سخن گفت. این در حالی بود که فیلم سیر لازم را برای تاثیرگذاری بر روی مخاطب طی نکرده بود. گفته می‌شود قرار بوده کروبی هم در این فیلم با گریه های کرباسچی گریه کند، اما به دلیل نامعلومی از این اقدام خودداری کرده است.

در این فیلم، غیر از کرباسچی، چهره هایی چون محمد علی ابطحی معاون پارلمانی دولت خاتمی، جمیله کدیور از مسافران برلین و محمد علی نجفی رییس سازمان برنامه دولت قبل حضور جدی داشتند. شعارها و نقطه نظراتی که در ضمن سخنان این افراد با کروبی طرح می شد، نظیر حقوق بشر، الحاق به کمیسیون منع تبعیض علیه زنان، آزادی های سیاسی، نقص قانون اساسی و... به نوعی پایگاه رأی میرحسین موسوی را هدف قرار می داد و بقای گفتمان فرتوت تجدیدنظرطلبان را دنبال می کرد. در حالی که این شعارها پایگاه رأی مشخصی دارند و طرح آنها تأثیر معکوس در سبد آرای طبیعی کروبی در بین مردم خواهد گذاشت. کروبی با طرح این شعارها تا حدودی سبد آرای موسوی را شکست اما در عین حال از آرای مردمی خود چندین برابر کاست. نتیجه عملی فیلم، احیای برخی مواضع ساختارشکن بود و در سایه این افراط خواه نا خواه میرحسین چهره ای معتدل معرفی شد.

نکته دیگری که در این فیلم توجه مخاطب را به خود جلب می کرد، طرح وعده و وعیدهای مکرر بود. این وعده ها نیز مثل گریه کرباسچی با سیر فیلم تناسب خوبی نداشت و آن گونه که باید برجسته نشده بود. وعده پرداخت 70 هزار تومان به هر ایرانی، وعده سود سهام نفت، وعده پرداخت کمک هزینه به دانشجویان، وعده... ! در فیلم اشاره ای به ضمانت اجرایی این وعده ها و امکان اجرایی شدن آنها نمی شد. بلکه تلاش شده بود تا با ارائه فهرستی از وعده ها نظر مخاطب فیلم جلب شود.

بیان این طرح ها در حالی است که پیش از این بسیاری از اصلاح طلبان طرح نقدی کردن یارانه های دولت نهم و سهام عدالت را طرح های پوپولیستی لقب داده بودند و مصداق گداپروری می دانستند. مسعود نیلی رييس کار گروه اقتصادي ستاد انتخاباتي کروبي رسماً سهام عدالت را گداپروری خوانده بود. با این حساب مشخص نیست کسانی که این چنین بر طرح های دولت نهم برچسب می زدند، چرا خود وعده و وعیدهایی را مورد توجه قرار می دهند که ضمانت اجرایی و اصول منطقی مدونی ندارد و بعضاً نیازمند رأی و نظر مجلس است.

به عنوان نمونه برخی کارشناسان اقتصادي معتقدند توزيع سود نفت در بين مردم به علت ثابت نبودن قيمت آن در بازارهاي جهاني و نوسانات سريع آن نمي تواند به طور دايمي ادامه يابد و علاوه بر آن، در صورت دوام نيز به خاطر رشد بي‌رويه مصرف در بين مردم و بر هم خوردن ميزان عرضه و تقاضا در جامعه آثار تورمي در پي خواهد داشت.

مسعود نيلي رييس کارگروه اقتصادي ستاد انتخاباتي کروبي نيز پيش‌تر در همين ارتباط در روزنامه اعتمادملي اعلام کرده بود که از 340 هزار ميليارد تومان سود فرآورده‌هاي نفتي 15 درصد به بنگاه‌ها، 25 درصد به دولت و 60 درصد آن به خانوارها اختصاص خواهد يافت.

بر اساس محاسبات، با تقسيم مبلغ مزبور مراحل اول و دوم، 60 درصد 340 هزار ميليارد ريال (معادل 153 هزار ميليارد ريال) خواهد بود که در صورت تقسيم آن در بين بيش از 70 ميليون ايراني سهم هر يک از آنان 18 هزار تومان خواهد شد. در صورت تقسيم اين رقم بين افراد بالاي 18 سال نيز سهم هر يک از آنان با احتساب بيش از 51 ميليون ايراني بالاي 18 سال رقم 18 هزار تومان به 25 هزار تومان افزايش خواهد يافت.

حتی اگر امکان توزیع 70 هزار تومان پول بین مردم را جدی بگیریم و میزان همکاری مجلس را هم ندیده بگیریم، باید بپذیریم این طرح منجر به نقدینگی شدید و تورم بالا در کشور خواهد شد. اصولاً این نوع هزینه‌کردها و دور شدن از هزینه‌های زیربنایی و زیرساختی منافع ملی را متضرر خواهد کرد.

در مجموع، فیلم کروبی را می توان با توجه به سناریوی مغشوش آن و نیز یکنواختی و غیرهیجانی بودنش از ضعیف‌ترین فیلم های انتخاباتی این دوره دانست که کمترین میزان تأثیرگذاری بر روی مخاطبان را داشته است. احتمال دارد این پرداخت ضعیف، واکنش و بی‌اعتمادی کروبی و تعویض تیم هنری قبلی را در پی داشته باشد.

نوشته شده در چهارشنبه 13 خرداد1388 توسط یالثارات الحسین | لينك ثابت